Laatst bijgewerkt op 18 juni 2026
Ze was zelf chronisch ziek, zocht haar eigen weg uit een auto-immuunziekte en studeerde nadien alles wat licht kon werpen op hoe ons lichaam werkelijk functioneert. Vandaag is Sabine d’Hooghe Master in de klinische psycho-neuro-immunologie (kPNI) en auteur van Vitaliteit als keuze. De kPNI is een wetenschap die zij beknopt omschrijft als “leefstijlgeneeskunde die de hele mens meeneemt.” In dit interview vertelt ze vrijuit over de keuzes die mensen met chronische klachten kunnen maken, waarom een wandeling in het bos meer doet dan je denkt, en wat er écht schort aan het patroon van tussendoortjes dat we allemaal gewend zijn.
Wat als jouw vermoeidheid helemaal geen mysterie is, maar gewoon een energielek dat nog gevonden moet worden?
Wat je uit dit artikel meeneemt
- Vitaliteit is niet iets wat je overkomt — het begint bij de keuzes die je wél hebt, ook bij ziekte.
- De natuur werkt als een gratis medicijn: bostijd verlaagt cortisol, verhoogt immuunactiviteit en herstelt je bioritme.
- Tussendoortjes — ook fruit — verstoren je metabolisme en zorgen voor energieverlies.
- “Normale” bloedwaarden sluiten klachten niet uit: meerdere oorzaken tegelijk kunnen het systeem overbelasten.
- kPNI verbindt voeding, slaap, beweging, hormonen en zingeving in één wetenschappelijk kader.
- De drie basisadviezen van Sabine: 2 maaltijden per dag, elke uur 1 minuut intensief bewegen en om 20.00 uur een blauwlichtfilterbril op.
Vitaliteit als keuze: wat betekent die titel écht?
De titel van haar nieuwste boek klinkt provocatief voor wie dagelijks worstelt met vermoeidheid of een auto-immuunziekte. Sabine legt uit wat ze er precies mee bedoelt.
Je boek heet Vitaliteit als keuze, maar voor iemand met een auto-immuunziekte en chronische vermoeidheid voelt vitaliteit soms allesbehalve een keuze. Wat bedoel jij precies met die titel?
Dat klopt! Maar iedereen heeft wel een keuze in hoe om te gaan met de diagnose en het vervolg: leg je erbij neer of ga je op zoek naar de echte oorzaken? Kies je voor de geringste weerstand en slik je medicijnen, of ga je je verdiepen in je verstoorde mentale en lichamelijke processen? Kies je voor slachtofferschap of voor onderzoek naar jouw levensomstandigheden, leefstijl en gewoontes? Kies je voor aspirine of vitamine C? Kies je voor ontstekingsremmers of voor vette vis? Ieder mens heeft keuzes.
“Kies je voor slachtofferschap of voor onderzoek naar jouw levensomstandigheden, leefstijl en gewoontes? Ieder mens heeft keuzes.”
Sabine d’Hooghe
Jij was zelf chronisch ziek voordat je de weg naar herstel vond. Op welk moment besliste je dat de reguliere aanpak niet volstond en dat je zelf verder moest zoeken?
Meteen toen ik hoorde wat ‘de oplossing’ voor mijn auto-immuunhepatitis zou zijn. Prednison — dat wil je echt niet slikken als jonge vrouw.
Voor de lezer: Prednison is een medicijn dat je immuunsysteem afremt en ontstekingen onderdrukt. Het werkt, maar bij langdurig gebruik zijn de bijwerkingen zwaar: botontkalking, gewichtstoename en een verzwakte afweer.
Wat is kPNI en waarom kennen zo weinig mensen het?
Klinische Psycho-Neuro-Immunologie klinkt ingewikkeld, maar Sabine legt het verrassend helder uit. En het raakt veel meer aspecten van ons dagelijks leven dan je verwacht.
De klinische Psycho-Neuro-Immunologie (kPNI) staat centraal in jouw werk. Hoe leg jij in één adem uit wat dat is aan iemand die er nog nooit van gehoord heeft?
De kPNI is een wetenschappelijk onderbouwde leefstijlgeneeskunde die de hele mens meeneemt in het herstel. Niet alleen voeding en beweging, maar ook bioritme, hormonen, omgeving, temperatuur, zingeving en meer.
Veel veertigplussers herkennen het patroon: moe, niet lekker in vel, maar bloedwaarden zijn “normaal”. Wat zegt jouw aanpak over klachten die de klassieke geneeskunde niet oppikt?
Niet alleen veertigplussers, ook adolescenten en studenten. De symptomen zijn nooit het probleem en er is ook nooit één oorzaak. Ons lichaam heeft de meest fantastische strategieën om ons gezond te houden. Maar als er geen bouwstoffen zijn, geen slaap, geen beweging, en tegelijk te veel gifstoffen en te veel stress bij elkaar komen, dan kan ons lichaam dat niet meer bijbenen en vliegt ons systeem uit de bocht.
Wat is het grootste misverstand over chronische vermoeidheid dat jij keer op keer tegenkomt bij de mensen die naar jou toekomen?
Mensen geloven niet meer dat de vermoeidheid snel kan oplossen zodra het energielek gevonden is. Soms hebben ze ook meerdere energielekken.
Natuur als gratis medicijn: wat er echt in je lichaam gebeurt
Sabine onderbouwt haar enthousiasme voor natuurverblijf niet met gevoel, maar met fysiologie. De mechanismen zijn concreter dan de meeste mensen vermoeden.
Jij schrijft dat natuur een krachtig én gratis medicijn is. Wat gebeurt er concreet in ons lichaam als we tijd doorbrengen in de natuur?
Ons hele fysiologische systeem is erop afgestemd. Zodra je de natuur ingaat, schakelt je lichaam van stress naar herstel. De cortisolwaarden dalen, de hartslag en bloeddruk zakken, en het autonome zenuwstelsel verschuift van alertheid en spanning (sympathische activiteit) naar rust en herstel (parasympathische modus).
Tegelijk wordt je immuunsysteem actiever. Bosverblijven verhogen aantoonbaar de activiteit van natuurlijke killercellen. Anti-kankergerelateerde eiwitten blijven wekenlang meetbaar. De bodembacterie Mycobacterium vaccae, die je gewoon inademt in de natuur, kalmeert het immuunsysteem en ontstekingen. Negatieve ionen in de buitenlucht slaan fijnstof en positief geladen deeltjes neer, wat de longbelasting vermindert.
Je bioritme wordt ook ondersteund: natuurlijk daglicht stabiliseert je slaappatroon. Mentaal vermindert de cognitieve overbelasting in de hersenen, waardoor aandacht en stemming verbeteren — mits we zonder koptelefoon en oortjes lopen, natuurlijk!
“Bosverblijven verhogen aantoonbaar de activiteit van natuurlijke killercellen. Anti-kankergerelateerde eiwitten blijven wekenlang meetbaar.”
Sabine d’Hooghe
Voeding en energie: het tussendoortje als stille saboteur
Op voedingsvlak heeft Sabine één boodschap die ingaat tegen wat velen als gezond beschouwen. Ze legt uit waarom de spijsvertering zoveel tijd nodig heeft — en wat er mis gaat als we dat negeren.
Voeding speelt een centrale rol in jouw visie op vitaliteit. Wat is de meest onderschatte voedingsgewoonte die een groot verschil kan maken, en waarom weten zo weinig mensen dat?
Mensen denken dat fruit tussendoor eten gezond is. Alle tussendoortjes zijn slopend voor onze hersenen en spijsverteringsorganen. Helaas wordt op school niet verteld dat de spijsvertering zes uur duurt en hoe ze werkt. Voeding blijft gemiddeld drie uur in de maag liggen en dan duurt het nog eens drie uur voordat het in de dunne darm terechtkomt. Pas vanaf daar hebben we iets aan de voedingsstoffen. En juist die voedingsstoffen ontbreken ook nog grotendeels, want de meesten eten toch alleen maar vulstoffen met lege calorieën.
Als iemand morgen één ding anders zou doen om meer vitaliteit te voelen, wat zou jij dan aanraden zonder grote ingrepen of dure programma’s?
Twee biologische maaltijden per dag zonder tussendoortjes.
Al roep ik altijd drie dingen: twee maaltijden per dag, elke uur één minuut bewegen met hartslag omhoog, en om 20.00 uur een blauwlichtfilterbril op.
Wetenschap én intuïtie: waar ligt de grens?
Sabine beweegt zich bewust op het snijvlak van reguliere en complementaire geneeskunde. Hier legt ze uit hoe ze die balans in de praktijk bewaart — en wanneer ze ‘nee’ zegt tegen het alternatieve circuit.
Jij maakt in je boek een brug tussen zichtbare wetenschap en wat jij “de onzichtbare geneeskunde” noemt. Waar ligt die grens voor jou en hoe bewaar jij daar het evenwicht in?
Die grens heb ik jarenlang zelf gevoeld. Ik stond in een spagaat tussen twee werelden die elkaar ogenschijnlijk uitsloten, en ik miste de verbinding. Ik begreep het pas toen ik ophield die twee werelden als tegenpolen te zien. De grens ligt voor mij niet bij ‘bewezen of niet bewezen’, maar bij de vraag: is er een mechanisme aanwijsbaar?
Muziektherapie klinkt zacht en alternatief, maar er zijn meta-analyses die laten zien dat patiënten minder pijnstillers nodig hebben. Dat is gewoon fysiologie: ritme beïnvloedt hartslag en ademhaling, dopamine komt vrij, stresshormonen dalen. Dan is het voor mij geen onzichtbare geneeskunde meer.
Mijn echte eureka-moment kwam via de kwantumfysica. Het besef dat elke levende cel elektrische activiteit genereert, dat het hart een meetbaar elektromagnetisch veld produceert, dat een EEG en ECG precies dát meten — dat maakte voor mij opeens alles zichtbaar. De reguliere geneeskunde meet al decennia lang energetische processen, zonder het zo te noemen.
Het evenwicht bewaar ik door eerlijk te blijven over wat bewezen is en wat niet. Emoto’s waterexperimenten zijn wetenschappelijk niet reproduceerbaar onder gecontroleerde omstandigheden — dat zeg ik ook gewoon in het boek. Maar zijn werk inspireert mensen om bewuster om te gaan met woorden en intenties, en dat heeft waarde, ook zonder wetenschappelijk bewijs. Wetenschap en intuïtie hoeven elkaar niet uit te sluiten. Zolang ik transparant ben over wat gemeten is en wat (nog) niet, kan ik beide een eerlijke plek geven.
Voor de lezer: Masaru Emoto was een Japanse onderzoeker die beweerde dat water reageert op menselijke emoties en woorden. Hij fotografeerde bevroren waterdruppels en stelde dat positieve woorden mooie, symmetrische ijskristallen vormden, terwijl negatieve woorden lelijke, wanordelijke structuren produceerden. Het idee sprak wereldwijd tot de verbeelding, maar wetenschappers konden zijn resultaten nooit reproduceren onder gecontroleerde omstandigheden.
Twintig jaar praktijkervaring én een eigen ziektetraject: wat heeft jou als therapeute het meest veranderd, de wetenschap of je eigen lichaam?
De kennis. Wij zijn in dit land zo ver van ons lichaam verwijderd. Wie weet hoe onze spijsvertering functioneert? Wie weet uit welke voedingsstoffen en in welke volgorde wij onze hormonen bouwen? Wie weet wat het lichaam nodig heeft om een blessure te repareren? Wie weet waarom een ontsteking niet oplost?
Meer over Sabine’s werk?
Bekijk haar website of volg Sabine op LinkedIn en Instagram!
Veelgestelde vragen over vitaliteit en chronische vermoeidheid
Redactionele samenvatting op basis van dit interview. De antwoorden zijn niet van Sabine d’Hooghe, maar gebaseerd op haar inzichten uit dit gesprek.
kPNI is een wetenschappelijk onderbouwde vorm van leefstijlgeneeskunde die niet alleen voeding en beweging bekijkt, maar ook bioritme, hormonen, omgeving en zelfs zingeving meeneemt. Het vertrekpunt is de hele mens, niet één klacht of orgaan.
Volgens Sabine d’Hooghe is het grootste misverstand dat vermoeidheid onvermijdelijk of permanent is. Zodra het energielek — of meerdere lekken — gevonden en aangepakt worden, kan herstel verrassend snel gaan. Dat vraagt wel onderzoek naar de onderliggende oorzaken in plaats van het maskeren van symptomen.
De spijsvertering heeft gemiddeld zes uur nodig om een maaltijd volledig te verwerken: drie uur in de maag en daarna drie uur tot naar de dunne darm. Wie tussendoor eet, verstoort dat proces constant, waardoor de spijsverteringsorganen nooit tot rust komen en de pancreas (alvleesklier) gesloopt wordt.
Bosverblijven verlagen aantoonbaar cortisol, verminderen hartslag en bloeddruk, en verhogen de activiteit van natuurlijke killercellen van het immuunsysteem. Bodembacteriën die je inademt kalmeren ontstekingen, en daglicht in de natuur ondersteunt je slaap-waakritme.
Normale bloedwaarden sluiten problemen niet uit. Klachten ontstaan vaak wanneer meerdere factoren tegelijk het systeem overbelasten: slaaptekort, te weinig voedingsstoffen, te veel stress, bewegingsgebrek of gifstoffen. Een leefstijlgerichte aanpak, zoals kPNI, kijkt naar het geheel in plaats van één marker.
Twee biologische maaltijden per dag zonder tussendoortjes, elke uur één minuut bewegen met de hartslag omhoog, en om 20.00 uur een blauwlichtfilterbril opzetten om de slaapkwaliteit te verbeteren.
Disclaimer: de informatie in dit interview is niet bedoeld als medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.